Voodoo od FoxGames – karcianka, w której liczy się to, czego nie ma

Voodoo na pierwszy rzut oka może przypominać kolejną szybką grę na spostrzegawczość. Kilka symboli, kolorowe karty, wszyscy grają jednocześnie – brzmi znajomo. Tyle że tutaj cała zabawa została postawiona na głowie. Zamiast wypatrywać wspólnego symbolu, trzeba zauważyć, czego na karcie brakuje. I właśnie ten drobiazg robi największą różnicę. Zasady można wytłumaczyć w kilka minut, ale podczas pierwszej partii mózg potrafi zrobić mały fikołek. Odruchowo szukasz podobieństw, podczas gdy Voodoo każe myśleć dokładnie odwrotnie. Dzięki temu gra nie jest prostą kopią Dobble czy innych karcianek refleksowych, choć niewątpliwie celuje w podobną grupę odbiorców.

Cały patent Voodoo: znajdź to, czego brakuje

Autorem gry jest Martin Nedergaard Andersen, a polskie wydanie przygotowało FoxGames. W pudełku znajduje się 91 dwustronnych kart oraz 6 kart pomocy. Na kartach pojawiają się symbole w różnych kolorach, przy czym cały system został skonstruowany tak, aby zawsze czegoś brakowało. To właśnie brakujący element jest najważniejszą informacją podczas rozgrywki. Na początku karty rozdziela się między uczestników. Każdy tworzy własny stos i dobiera trzy karty na rękę. Jedna karta trafia na środek stołu i od tej chwili wszyscy grają jednocześnie. Zadanie brzmi banalnie: trzeba jak najszybciej znaleźć na ręce kartę pasującą do tej leżącej na wierzchu stosu Voodoo. Problem w tym, że nie porównujemy tego, co na kartach jest. Interesuje nas to, czego na nich nie ma. Po wyłożeniu prawidłowej karty sytuacja natychmiast się zmienia, bo to właśnie ona staje się nowym punktem odniesienia. Nie ma więc spokojnego czekania na swoją kolej. Kto pierwszy zauważy właściwy układ, ten zagrywa.

Dlaczego pierwsza partia bywa zaskakująco trudna?

Mechanicznie Voodoo jest proste. Poznawczo – już niekoniecznie. Większość podobnych gier uczy nas jednego schematu: patrz na dwie karty i znajdź coś wspólnego. Tutaj trzeba najpierw świadomie zignorować widoczne symbole, ustalić brakujący element, a dopiero później sprawdzić własne karty. Początkujący bardzo często wykonują więc podwójną robotę. Najpierw automatycznie szukają podobieństwa, orientują się, że robią to źle, i dopiero wtedy przestawiają się na właściwy sposób myślenia. W efekcie osoba, która świetnie radzi sobie w Dobble, wcale nie musi od razu dominować w Voodoo. Po kilku rundach zaczyna się jednak łapać rytm. Człowiek przestaje analizować każdy symbol po kolei i coraz szybciej rozpoznaje brakujące elementy. Wtedy gra wyraźnie przyspiesza i pokazuje, po co właściwie wymyślono tę mechanikę.

Dwustronne karty robią więcej różnicy, niż można się spodziewać

Każdy gracz trzyma tylko trzy fizyczne karty, ale każda z nich jest dwustronna. W praktyce daje to sześć możliwych układów do sprawdzenia bez dobierania kolejnych kart. To ważne, bo bez tego rozwiązania rozgrywka mogłaby zbyt często zatrzymywać się na sytuacji «nie mam czym zagrać». Tutaj można szybko odwrócić kartę, przejrzeć drugą stronę albo wymienić nieprzydatną kartę, odkładając ją na spód swojego stosu i dobierając kolejną. Nie nazwałbym tego rozbudowaną taktyką – Voodoo nadal jest przede wszystkim grą refleksowo-obserwacyjną. Jest jednak miejsce na drobne decyzje: którą stronę karty obserwować, kiedy przestać szukać rozwiązania i wymienić kartę oraz jak nie pogubić się przy gwałtownej zmianie sytuacji na stole.

Najczęstszy błąd? Patrzenie nie tam, gdzie trzeba

W pierwszych partiach warto pilnować jednej rzeczy: nie próbować analizować całej karty jednocześnie. To zwykle tylko spowalnia. Lepiej wyrobić sobie prosty schemat. Najpierw ustalamy brakujący element na karcie leżącej na stole. Dopiero później przeglądamy własne możliwości. Brzmi oczywiście, ale przy szybkim tempie łatwo wrócić do starego nawyku i zacząć polować na widoczne podobieństwa. Drugim źródłem zamieszania są błędne zagrania. Przy kilku osobach karta potrafi wylądować na stole ułamek sekundy przed inną i nagle połowa grupy nie wie, do którego układu właściwie powinna się odnosić. Dlatego ciekawym rozwiązaniem jest głośne meldowanie zagrywanego elementu. W omawianej polskiej instrukcji zasada ta nie została mocno wyeksponowana, ale przy większej liczbie uczestników potrafi uporządkować rozgrywkę. Zamiast bez słowa rzucać kartę, gracz informuje pozostałych, co właśnie zagrał. Mniej chaosu, mniej sporów o to, kto był pierwszy.

Dzieci, dorośli czy planszówkowi wyjadacze – dla kogo jest Voodoo?

Według oznaczenia na pudełku gra jest przeznaczona dla dzieci od 7. roku życia i obsługuje od 2 do 6 uczestników. Sam charakter rozgrywki sprawia jednak, że wiek jest tutaj mniej istotny niż umiejętność szybkiego rozpoznawania wzorów. Dzieciom może spodobać się tempo i prosty cel. Dorosłych częściej zaskakuje fakt, że przy banalnie wyglądających zasadach potrafią przez kilka sekund kompletnie nie widzieć prawidłowego rozwiązania. Z młodszymi dziećmi można też zrezygnować z presji czasu. Dorosły wskazuje wtedy brakujący element, a pozostali wspólnie próbują odnaleźć pasującą kartę. Powstaje z tego spokojniejsze ćwiczenie spostrzegawczości zamiast wyścigu. Nie każda grupa będzie jednak zachwycona. Osoby, które nie lubią gier czasu rzeczywistego, przekrzykiwania się i presji, raczej nie zmienią zdania po kilku partiach. Voodoo najlepiej działa wtedy, gdy uczestnicy akceptują odrobinę kontrolowanego chaosu.

Voodoo kontra Dobble, Jungle Speed i Shrimp

Porównanie z Dobble nasuwa się samo, ale podobieństwo dotyczy głównie tempa i obserwowania symboli. Sam sposób dochodzenia do prawidłowej odpowiedzi jest inny.

Gra	Na czym skupia się gracz?	Charakter rozgrywki
Voodoo	Na brakującym elemencie	Spostrzegawczość połączona z odwróceniem typowego schematu myślenia
Dobble	Na wspólnym symbolu	Bardzo szybkie dopasowywanie wzorów
Jungle Speed	Na zgodności symboli i odpowiednim momencie reakcji	Refleks, obserwacja i fizyczna rywalizacja o totem
Shrimp	Na pojawiających się układach i zależnościach	Lekka, dynamiczna zabawa oparta na szybkim reagowaniu

Voodoo nie jest przez to automatycznie «mądrzejszym Dobble». To po prostu inny rodzaj zadania. Dobble jest bardziej bezpośrednie i zwykle szybciej tłumaczy się nowym graczom. Voodoo potrzebuje chwili na przestawienie sposobu myślenia, ale właśnie ta początkowa dezorientacja jest częścią jego uroku.

Co w Voodoo działa naprawdę dobrze, a co może irytować?

Największą zaletą gry jest to, że jeden prosty pomysł wystarczył do stworzenia rozgrywki wyraźnie różniącej się od konkurencji. Nie trzeba tu studiować instrukcji przez pół wieczoru, przygotowywać planszy ani rozstawiać dziesiątek elementów.

• Partie są krótkie i łatwo zagrać rewanż.
• Wszyscy uczestniczą w rozgrywce jednocześnie.
• Dwustronne karty zwiększają liczbę dostępnych możliwości.
• Małe pudełko sprawdza się na wyjazdach.
• Mechanikę można łatwo uprościć podczas gry z dziećmi.

Nie wszystko jest jednak idealne. Pierwsze rundy potrafią być frustrujące, szczególnie gdy jedna osoba załapie zasadę dużo szybciej od pozostałych. Przy sześciu graczach robi się również głośno i dość chaotycznie. Jeśli ktoś oczekuje spokojnej karcianki z planowaniem kilku ruchów do przodu, tutaj tego nie znajdzie. Voodoo ma też ograniczoną głębię. Mechanika jest sprytna, lecz po kilkunastu partiach nie odkrywamy kolejnych warstw strategii. To raczej gra na 15–20 minut, którą wyciąga się pomiędzy większymi tytułami albo podczas luźnego spotkania, a nie pozycja przeznaczona na cały planszówkowy wieczór.

Polska instrukcja i warianty – gdzie można trochę pokombinować?

W różnych wydaniach Voodoo pojawiają się drobne różnice dotyczące kończenia rundy i meldowania zagrań. Polska wersja upraszcza część zasad. Nie jest to problem, ale warto ustalić przed pierwszą partią, według którego wariantu gra cała grupa. Można na przykład grać do momentu dobrania ostatniej karty z własnego stosu albo przyjąć bardziej wymagającą wersję, w której przed końcem trzeba pozbyć się również kart trzymanych na ręce. Druga opcja daje bardziej nerwową końcówkę i zmniejsza ryzyko, że runda zakończy się nagle w mało efektownym momencie. Przy młodszych uczestnikach sensowniejsze będzie pójście w drugą stronę: bez kar za pomyłki i bez walki o każdą sekundę. Z kolei w bardziej ogranej grupie można wprowadzić obowiązek głośnego meldowania ruchu albo karę za wyłożenie niewłaściwej karty. Nie ma potrzeby dokładać dziesięciu domowych zasad naraz. Rdzeń Voodoo działa właśnie dlatego, że jest prosty.

Jak gra wypada przy dwóch, czterech i sześciu osobach?

Liczba uczestników mocno wpływa na charakter partii. W dwie osoby jest spokojniej i łatwiej śledzić sytuację. Ten wariant dobrze nadaje się do nauki, choć traci część imprezowego charakteru. Przy trzech lub czterech graczach Voodoo wypada najbardziej uniwersalnie. Na stole dużo się dzieje, ale nadal da się kontrolować kolejne zagrania. Przy pięciu lub sześciu osobach robi się już naprawdę szybko. Karta, którą właśnie analizujesz, może zniknąć ze stosu, zanim zdążysz dokończyć myśl. Dla jednych będzie to najlepsza wersja Voodoo, dla innych zwyczajny bałagan. Tutaj wiele zależy od temperamentu grupy.

Karty, pudełko i wykonanie

Oprawa graficzna pasuje do nazwy. Ciemne tło kontrastuje z kolorowymi symbolami, dzięki czemu karty są czytelne, a jednocześnie nie wyglądają jak typowa dziecięca gra obserwacyjna. Same karty muszą znosić dość intensywne traktowanie, bo w Voodoo nie wykłada się ich spokojnie centymetr po centymetrze. Przy szybkiej partii lądują na stole zdecydowanym ruchem, są często odwracane i przekładane. Przy regularnym graniu można więc rozważyć koszulki ochronne, choć zwiększą one objętość talii. Duży plus stanowi niewielkie pudełko. Nie ma planszy, pionków ani stosu dodatkowych znaczników. Otwierasz opakowanie, rozdajesz karty i można zaczynać. W tej kategorii gier właśnie tak powinno to wyglądać.

Voodoo w skrócie

Kategoria	Informacja
Liczba graczy	2–6
Wiek	od 7 lat
Czas gry	około 20 minut
Wydawca polski	FoxGames
Autor	Martin Nedergaard Andersen
Zawartość	91 dwustronnych kart, 6 kart pomocy, instrukcja
Typ gry	szybka karcianka na spostrzegawczość i refleks

Czy Voodoo warto kupić?

Tak, jeśli szukasz niewielkiej gry rodzinnej lub imprezowej, którą można wytłumaczyć bez półgodzinnego wykładu. Największym argumentem za Voodoo jest mechanika wyszukiwania brakującego elementu. Prosta, trochę przewrotna i wystarczająco charakterystyczna, żeby gra nie zginęła w tłumie podobnych karcianek. Nie jest to natomiast tytuł dla osób oczekujących rozbudowanej strategii. Po pewnym czasie rozwój umiejętności polega przede wszystkim na coraz szybszym rozpoznawaniu układów. Jeśli sama rywalizacja na refleks cię nudzi, Voodoo raczej tego nie zmieni. Najlepiej traktować tę grę jako krótki, energiczny przerywnik. Kilkanaście minut, szybki rewanż, trochę pomyłek, trochę śmiechu i można przejść do czegoś innego. W tej roli sprawdza się bardzo dobrze.